تايلاند كىشىلىك ھوقۇق كومىتېتى بەش نەپەر ئۇيغۇرنى ئۈچىنچى بىر دۆلەتكە ئورۇنلاشتۇرۇشقا چاقىردى، ئاپتونوم رايونلۇق پارتكوم بېيجىڭدىن كەلگەن تەكشۈرۈش ئۆمىكىگە بەرگەن جاۋابنى ئېلان قىلدى، ما شىڭرۇي پارا ئېلىش جىنايىتى بىلەن ئەيىبلەندى

«كۆزەت» نىڭ ئۇيغۇرلار، ئۇلارنىڭ ۋەتىنى ۋە ئەتراپىدىكى دۇنياغا ئائىت كۈندىلىك خەۋەرلەر توپلىمى. 2026-يىلى 6-نويابىر، جۈمە.

مۇھىم خەۋەرلەر:

تايلاند كىشىلىك ھوقۇق كومىتېتى باش مىنىستىردىن بەش نەپەر ئۇيغۇرنى ئۇلارنى قوبۇل قىلىشنى خالايدىغان ئۈچىنچى بىر دۆلەتكە ئورۇنلاشتۇرۇشنى تەلەپ قىلدى كومىتېت ئەزاسى ۋاسان پايلىكلى (Wasan Paileeklee) پەيشەنبە كۈنىدىكى كومىتېتنىڭ ھەپتىلىك ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنىدا بىلدۈرۈشىچە، دۆلەتلىك كىشىلىك ھوقۇق كومىتېتىنىڭ رەئىسى پورنپراپاي كانجانارىن (Pornprapai Kanjanarin) 4-نويابىر باش مىنىستىرغا «Sor Mor 0700/43» نومۇرلۇق «جىددىي» مەكتۇپ يوللاپ، ھۆكۈمەتكە بۇ بەش كىشىنى قايتىدىن ئورۇنلاشتۇرۇش ياكى ئۇلارنىڭ بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن، ئۇلارنى قوبۇل قىلىشنى خالايدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن ئۈچىنچى بىر دۆلەتكە تېزدىن ئۆتكۈزۈپ بېرىش تەكلىپىنى بەرگەن.
مەكتۇپتا تايلاندنىڭ 2022-يىللىق تەن جازاسى ۋە مەجبۇرىي غايىب قىلىشقا قارشى تۇرۇش قانۇنىنىڭ 13-ماددىسى نەقىل كەلتۈرۈلگەن بولۇپ، ھۆكۈمەتنىڭ «بۇ بەش نەپەر ئۇيغۇرنى مەيلى بىۋاسىتە ياكى ئۈچىنچى بىر دۆلەت ئارقىلىق بولسۇن، خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىگە قايتۇرماسلىقى كېرەك» لىكى ئېيتىلغان. چۈنكى ئۇلارنىڭ خىتايدا تەن جازاسى ياكى غايىب قىلىنىشقا ئۇچرايدىغانلىقىغا ئىشىنىشكە ئاساس بار بولۇپ، بىخەتەرلىك ياكى تاشقى مۇناسىۋەتلەر سەۋەبىدىنمۇ بۇنىڭغا كۆز يۇمۇشقا بولمايدىكەن؛ شۇنداقلا ئۇلارنىڭ مەلۇم يەرگە بېرىش ماقۇللۇقىنىڭ شەرتسىز ھالدا «ھەقىقىي تۈردە ئۆز ئىختىيارلىقى بىلەن» بولۇشى كېرەكلىكى قوشۇمچە قىلىنغان.
كومىتېتنىڭ بىلدۈرۈشىچە، بۇ كىشىلەردىن ئىككىسى پادىشاھنىڭ كەچۈرۈمى بىلەن تۈرمىدىن قويۇپ بېرىلگەن بولۇپ، 21-ئۆكتەبىردىن بۇيان چېگرادىن چىقىرىۋېتىشنى كۈتۈپ، كۆچمەنلەر ئىدارىسىنىڭ تۇتۇپ تۇرۇش مەركىزىدە تۇتۇپ تۇرۇلماقتا، يەنە كېلىپ ئۇلارنىڭ ھەر ئىككىسى خىتايغا قايتىشنى خالىمايدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن؛ قالغان ئۈچەيلەن بولسا تېخىچە جازا مۇددىتىنى ئۆتىمەكتە ئىكەن.
«كۆزەت» نىڭ پەيشەنبە كۈنىدىكى خەۋىرىگە قارىغاندا، تايلاند بىخەتەرلىك باشلىقى خىتاينىڭ جىنايەتچىلەرنى ئۆتكۈزۈپ بېرىش تەلىپى سۇنغانلىقىنى ۋە بەشەيلەننىڭ ھەممىسىگە تۇتۇش بۇيرۇقى چىقارغانلىقىنى ئېيتقان.
(تايلاند دۆلەتلىك كىشىلىك ھوقۇق كومىتېتى، 5-نويابىر؛ «كۆزەت»، 5-نويابىر)

ۋەتىنىمىزدىن خەۋەرلەر

خىتاي تەپتىش ئورگانلىرى ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق پارتكومنىڭ سابىق پارتكوم سېكرىتارى ما شىڭرۇينى پارا ئېلىش جىنايىتى بىلەن ئەيىبلىدى. شىنخۇا ئاگېنتلىقىنىڭ پەيشەنبە كۈنى خەۋەر قىلىشىچە، ئالىي خەلق تەپتىش مەھكىمىسى 2021-يىلى دېكابىردىن تاكى 2025-يىلى ۋەزىپىسىدىن قالدۇرۇلغانغا قەدەر كومپارتىيەنىڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدىكى باش سېكرىتارلىق ۋەزىپىسىنى ئۆتىگەن ما شىڭرۇينى قولغا ئېلىشقا بۇيرۇق چۈشۈرگەن، شۇنداقلا خۇبېي ئۆلكىسى يىچاڭ شەھەرلىك تەپتىش مەھكىمىسى مەزكۇر شەھەرلىك ئوتتۇرا خەلق سوت مەھكىمىسىگە ئۇنىڭ ئۈستىدىن پارا ئېلىش جىنايىتى بويىچە ئەيىبلەش ئىلتىماسى سۇنغان. ئەيىبنامىدە دېيلىشىچە، ئۇ خىتاي ئالەم قاتنىشى پەن-تېخنىكا گۇرۇھى شىركىتىنىڭ مۇئاۋىن باش دىرېكتورى ۋە كېيىنچە باش دىرېكتورى، شېنجېن شەھەرلىك پارتكوم شۇجىسى، گۇاڭدۇڭ ئۆلكىسىنىڭ باشلىقى ھەمدە سىياسىي بىيۇرو ئەزاسى بولغان مەزگىلىدە ھوقۇقىدىن پايدىلىنىپ «ئالاھىدە كۆپ مىقداردا» پارا ئالغان. ئۇنىڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدىكى باش سېكرىتارلىق ۋەزىپىسى يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان تۆت ۋەزىپە قاتارىغا كىرگۈزۈلمىگەن بولۇپ، سوت ئېچىلىدىغان كونكرېت ۋاقىت ئاشكارىلانمىغان.(شىنخۇا ئاگېنتلىقى، 5-نويابىر)

ئاپتونوم رايونلۇق پارتكوم جۈمە كۈنى ئومۇمىي يىغىن چاقىرىپ، تاراتقۇلارنى «ئاكتىپ تەشۋىقات» نى كۈچەيتىشكە بۇيرۇدى. «شىنجاڭ گېزىتى» نىڭ جۈمە كۈنىدىكى باش بېتىدە خەۋەر قىلىنىشىچە، پارتكوم سېكرىتارى چېن شياۋجياڭ رىياسەتچىلىك قىلغان ئاپتونوم رايونلۇق پارتكوم دائىمىي كومىتېتى پەيشەنبە كۈنى مەركىزىي كومىتېتنىڭ 5-ئومۇمىي يىغىنىنىڭ قارارلىرىنى ئەمەلىيلەشتۈرۈش ئۈچۈن، 6-نويابىر كۈنى 11-نۆۋەتلىك ئاپتونوم رايونلۇق پارتكومنىڭ 2-ئومۇمىي يىغىنىنى چاقىرىشنى قارار قىلغان. مەزكۇر يىغىندا يەنە بېيجىڭنىڭ «ئاساسىي ئېقىم تاراتقۇلىرىنى سىستېمىلىق ئىسلاھ قىلىش» توغرىسىدىكى يوليورۇقى ئۇقتۇرۇلغان بولۇپ، رايوندىكى تاراتقۇلارغا «ئاساسىي ئېقىم تاراتقۇلىرىنىڭ ئاكتىپ تەشۋىقات سۈپىتىنى ئومۇميۈزلۈك ئۆستۈرۈش» ، شۇنداقلا رايوننىڭ مۇقىملىقى، «مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقى ۋە ئىناقلىقى» ھەمدە ياخشىلىنىۋاتقان خەلق تۇرمۇشىنى «جانلىق نامايان قىلىش» بۇيرۇق قىلىنغان. گېزىتنىڭ مەزكۇر سانى تەييارلىنىپ ئاخىرلاشقانغا قەدەر، ئومۇمىي يىغىننىڭ رەسمىي ئاخبارات باياناتى تېخى ئېلان قىلىنمىغان.
(«شىنجاڭ گېزىتى»، 6-نويابىر، A01-بەت)

ئۇيغۇر ئاپتونوم پارتكوم بېيجىڭنىڭ 2025-يىللىق تەكشۈرۈشىگە بەرگەن جاۋابىنى ئېلان قىلدى: خىتايچىنى ئومۇملاشتۇردۇق، ئەسەبىيلىكنى تۈگەتتۇق ئاپتونوم رايونلۇق پارتكوم پەيشەنبە كۈنى مەركىزىي كومىتېت بىرىنچى تەكشۈرۈش ئۆمىكى ئوتتۇرىغا قويغان مەسىلىلەرنى تۈزىتىش-تەرتىپكە سېلىش ھەققىدىكى دوكلاتىنى ئېلان قىلدى. مەزكۇر تەكشۈرۈش ئۆمىكى 2025-يىلى 18-ئىيۇلدىن 27-سېنتەبىرگىچە رايوندا تەكشۈرۈش ئېلىپ بارغان بولۇپ، شۇ يىلى 29-نويابىر كۈنى تەكشۈرۈش نەتىجىسىنى قايتۇرغان ئىدى.
«كۆزەت» كۆرۈپ چىققان بۇ دوكلاتتا، ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق پارتكومنىڭ «تېررورلۇققا قارشى تۇرۇش ۋە مۇقىملىقنى قوغداشنى قانۇنلاشتۇرۇش، دائىمللاشتۇرۇشنى پۇختا ئىلگىرى سۈرگەنلىكى» شۇنداقلا «‹ئەسەبىيلىكنى تۈگىتىشنى چوڭقۇرلاشتۇرغانلىقى ». ئۇلار ئاتىغان «دۆلەت ئورتاق تىل-يېزىقى» نى كېڭەيتىشنى «مۇستەھكەملەۋاتقانلىقى، باشلانغۇچ مەكتەپتىن تارتىپ ئۇنىۋېرسىتېتقىچە بولغان ئارىلىقتا «ئىدىيەۋىي ۋە سىياسىي تەربىيەنى بىر گەۋدىلەشتۈرۈش» مەركىزى قۇرغانلىقىنى ھەمدە بۇ دەرسلەرنى ئۆلكە دەرىجىلىك ئەمەلدارنىڭ ئۆتىدىغانلىقى، «دىننى خىتايلاشتۇرۇش (جۇڭگوچىلاشتۇرۇش) يۆنىلىشىدە چىڭ تۇرۇۋاتقانلىقى» نى بىلدۈرگەن.
دوكلاتتا، «دىنىي ئىشلارنى ئىدارە قىلىش» ۋە دىننى خىتايلاشتۇرۇش مەسىلىلىرى «ئۇزۇن مۇددەت تۈزىتىش» كېرەك بولغان ئىشلار قاتارىغا كىرگۈزۈلگەن. تەكشۈرگۈچىلەرنىڭ بايقىغان مەسىلىلىرى (تەكشۈرۈش نەتىجىسى) ئاشكارىلانمىغان؛ دوكلاتتا 25-نويابىرغىچە ئاممىنىڭ بۇ ھەقتە پىكىر بېرىشى تەلەپ قىلىنغان.
(«شىنجاڭ گېزىتى»، 6-نويابىر، A01-بەت)

ئاپتونوم رايونلۇق ھۆكۈمەت تەڭرىتاغ شىمالىدىكى شەھەرلەرنىڭ ھاۋا بۇلغىنىشى پىلانى ۋە قېزىلما بايلىقلار قانۇن لايىھەسىنى ماقۇللىدى. «شىنجاڭ گېزىتى» نىڭ خەۋەر قىلىشىچە، پەيشەنبە كۈنى ئاپتونوم رايوننىڭ رەئىسى ئەركىن تۇنىياز رىياسەتچىلىك قىلغان ئاپتونوم رايونلۇق ھۆكۈمەتنىڭ دائىمىي ئىشلار يىغىنى، ئۈرۈمچى، سانجى ۋە شىخەنزىنى مەركەز قىلغان، تەڭرىتاغنىڭ شىمالىي ئېتىكىدىكى شەھەرلەر توپى ئۈچۈن، كۆمۈرنى كونترول قىلىش، پاكىز ئېنېرگىيە ۋە مەنبەدىن ئازايتىشنى ئاساس قىلغان 2026-يىلىدىن 2027-يىلىغىچە بولغان ھاۋا سۈپىتىگە ئائىت «كۈچەيتىلگەن ھەرىكەت پىلانى» نى، شۇنداقلا ئېغىر دەرىجىدىكى بۇلغىنىشقا تاقابىل تۇرۇش بويىچە تۈزىتىش كىرگۈزۈلگەن جىددىي تاقابىل تۇرۇش لايىھەسىنى ماقۇللىغان. يىغىندا يەنە ئاپتونوم رايوننىڭ قېزىلما بايلىقلار نىزامىغا تۈزىتىش كىرگۈزۈش لايىھەسى، مەكتەپتىن كېيىنكى بالىلار ھالىدىن خەۋەر ئېلىش توغرىسىدىكى نىزام لايىھەسى شۇنداقلا ئىجتىمائىي سۇغۇرتىغا قاتنىشىشقا ئائىت بىر يۈرۈش پىلان ماقۇللانغان.
بۇ ھۆججەتلەرنىڭ تولۇق تېكىستى مەزكۇر خەۋەر بىلەن بىللە ئېلان قىلىنمىغان.
(«شىنجاڭ گېزىتى»، 6-نويابىر، A01-بەت)

خوتەن ۋىلايىتىدە 4.8 بال يەر تەۋرىدى. خىتاي يەر تەۋرەش تورى مەركىزىنىڭ شىنجاڭ يەر تەۋرەش ئىدارىسى ئارقىلىق ئېلان قىلغان ئۇقتۇرۇشىدا بىلدۈرۈلۈشىچە، جۈمە كۈنى كېچە سائەت 12:56 (00:56) دە خوتەن ۋىلايىتىنىڭ خېكاڭ (和康) ناھىيەسىدە 4.8 بال يەر تەۋرىگەن. يەر تەۋرەش مەركىزىنىڭ چوڭقۇرلۇقى 60 كىلومېتىر بولۇپ، شىمالىي كەڭلىك 35.64 گىرادۇس، شەرقىي ئۇزۇنلۇق 78.14 گىرادۇسقا توغرا كېلىدىكەن ھەمدە خوتەن ناھىيە بازىرىغا تەخمىنەن 109 كىلومېتىر كېلىدىكەن. ۆلەتلىك تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى (CCTV) نىڭ خەۋەر قىلىشىچە، نۆۋەتتە قاتناش، توك ۋە خەۋەرلىشىش (ئالاقە) ئەسلىھەلىرىنىڭ ئايلىنىشى نورمال ئىكەن.(شىنجاڭ يەر تەۋرەش ئىدارىسى، 6-نويابىر؛ «بېيجىڭ خەۋەرلىرى» ئارقىلىق CCTV، 6-نويابىر

مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلار ھەققىدە خەۋەرلەر

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى كاتالونىيەنىڭ قارارىنى قارشى ئالدى، ياۋروپانى مۇساپىرلارنى قوغداش ۋە ئائىلىلەرنىڭ جەم بولۇشىغا كاپالەتلىك قىلىشقا چاقىردى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى 2-نويابىر ئېلان قىلغان باياناتىدا بىلدۈرۈشىچە، كاتالونىيە پارلامېنتى 29-ئۆكتەبىر بىر قارار ماقۇللاپ، ئۇيغۇرلارغا قارىتىلغان «سىستېمىلىق زىيانكەشلىك» نى ئەيىبلىگەن ھەمدە ياۋروپا ئىتتىپاقىغا ئەزا دۆلەتلەر ۋە ياۋروپا كومىتېتىنى دىپلوماتىك تەدبىر قوللىنىشقا چاقىرغان. شۇنداقلا، كاتالونىيە شىركەتلىرىنى ئۆز تەمىنلەش زەنجىرىنى مەزكۇر تەشكىلات ئاتىغان رايوندىكى مەجبۇرىي ئەمگەكتىن خالىي قىلىشقا قىستاپ، زىيانكەشلىكتىن قېچىپ چىققان ئۇيغۇرلارنى قوللاشقا ۋەدە بەرگەن.
دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى تۇرغۇنجان ئالاۋدۇن: «بىز پۈتكۈل ياۋروپادىكى ھۆكۈمەتلەرنى كاتالونىيەنى ئۈلگە قىلىشقا چاقىرىمىز» دېدى. مەزكۇر تەشكىلات ياۋروپا ھۆكۈمەتلىرىدىن بۇ رايوننى مەجبۇرىي ئەمگەكنىڭ خەۋپ-خەتىرى يۇقىرى رايون دەپ بېكىتىشنى ھەمدە ئۆزلىرىنىڭ «مۇساپىرلار ۋە ئائىلىلەرنى جەم قىلىش سىياسەتلىرىنى كۆزدىن كەچۈرۈش ۋە كۈچەيتىش» نى تەلەپ قىلدى. «كۆزەت» نىڭ سەيشەنبە كۈنى خەۋەر قىلىشىچە، پارلامېنتنىڭ ياۋروپا ئىتتىپاقى ۋە تاشقى ھەرىكەت كومىتېتى بۇ تەكلىپ لايىھەسىنى تەستىقلىغان بولۇپ، خىتاينىڭ ئىسپانىيەدىكى باش ئەلچىخانىسى بۇنى « ئىچكى ئىشىمىزغا قوپاللىق بىلەن ئارىلىشىش» دەپ ئەيىبلىگەنىدى.
(دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى، 3-نويابىر؛ «كۆزەت»، 3-نويابىر)

خەلقئارا خەۋەرلەر

ئاپتونوم رايونلۇق پارتكوم ئەمەلدارى چەت ئەللىك ئوقۇغۇچىلارنى بۇ رايوندا كۆرگەنلىرىنى ئۆز دۆلىتىدىكى ئائىلىسىدىكىلەرگە يەتكۈزۈشكە چاقىردى «شىنجاڭ گېزىتى» نىڭ خەۋەر قىلىشىچە، ئاپتونوم رايونلۇق پارتكوم دائىمىي كومىتېتىنىڭ ئەزاسى قەيسەر ئابدۇكېرىم، رۇسىيە، قازاقىستان ۋە پاكىستان قاتارلىق 12 دۆلەتتىن كەلگەن ۋەكىللەرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان 80 دىن ئارتۇق ياش قاتناشقان بىر مۇنبەردە سۆز قىلىپ، بۇ رايوننىڭ «ئەزەلدىنلا خىتاينىڭ ئايرىلماس بىر قىسمى» ئىكەنلىكىنى ئېيتقان ھەمدە ئۇلارنى «شىنجاڭدا كۆرگەن ۋە ئاڭلىغانلىرىڭلارنى ئۆز دۆلىتىڭلەردىكى ئۇرۇق-تۇغقان، دوست-بۇرادەرلىرىڭلارغا ئاكتىپلىق بىلەن يەتكۈزۈڭلار» دەپ چاقىرغان.
ئاپتونوم رايونلۇق ياشلار بىرلەشمىسى بىلەن خىتاي نېفىت ئۇنىۋېرسىتېتى (بېيجىڭ) قاراماي مەكتەپ رايونى بىرلىشىپ ئۇيۇشتۇرغان بەش كۈنلۈك پائالىيەت 5-نويابىر خىتاي (شىنجاڭ) خەلقئارا ياشلار ئالماشتۇرۇش ئىنستىتۇتىدىكى يىغىن بىلەن يېپىلغان. مەزكۇر مەكتەپنىڭ بىلدۈرۈشىچە، ئۇنىڭ 44 نەپەر چەت ئەللىك ئوقۇغۇچىسى 2-نويابىر قارامايدا ئۆتكۈزۈلگەن ئېچىلىش مۇراسىمىغا قاتناشقان بولۇپ، ئۇلار ئاپتونوم رايونلۇق مۇزېي، شىنجاڭ يۇمشاق دېتال باغچىسى ھەمدە قاراماي ۋە ئۈرۈمچىدىكى كارخانىلارنى ئېكسكۇرسىيە قىلماقچى بولغان.
(ئاپتونوم رايونلۇق پارتكوم تەشۋىقات بۆلۈمىنىڭ تور بېكىتى بولغان «خىتاي شىنجاڭ» تورى ئارقىلىق «شىنجاڭ گېزىتى»، 6-نويابىر؛ خىتاي نېفىت ئۇنىۋېرسىتېتى (بېيجىڭ) قاراماي مەكتەپ رايونى، 5-نويابىر)

تاراتقۇلارنىڭ كۆزىتىشى

ئاخبارات زىيارەت ئۆمىكى ئاۋاتتىكى كېۋەزلىكلەرنى بىرلەشتۈرۈشنى ئۆستەڭنىڭ ئىككى ياقىسىدىكى «بىر ئائىلە» سۈپىتىدە نامايان قىلدى جۈمە كۈنى «شىنجاڭ گېزىتى» نىڭ باش بېتىدە ئېلان قىلىنغان، مەركىزىي تەشۋىقات بۆلۈمىنىڭ «ئورتاق گەۋدە بەرپا قىلىش، جۇڭخۇا بىر ئائىلە كىشىلىرى» ناملىق خەۋەر سەپىرىگە ئائىت بىر مەخسۇس خەۋەردە، 2024-يىلى 5-ئايدا ئاۋات ناھىيەسىنىڭ دولان يېزىسى يېڭىمەھەللە كەنتى بىلەن شىنجاڭ ئىشلەپچىقىرىش-قۇرۇلۇش بىڭتۇەنى 1-دىۋىزىيەسىنىڭ 16-تۇەنى ئوتتۇرىسىدىكى جەنۇبىي ئاساسىي ئۆستەڭ ئۈستىگە سېلىنغان بىر كۆۋرۈك، سىچۈەندە تۇغۇلغان بىر بىڭتۇەن ئىشچىسىنىڭ ھېكايىسى بىلەن باغلاپ بايان قىلىنغان بولۇپ، مەزكۇر ئىشچى 2020-يىلى بىر ھەمكارلىق كوپىراتىپى قۇرۇپ، بۇ كەنتتىكى 8500 مو (ياكى 567 گېكتار) تېرىلغۇ يەرنى ئۆتكۈزۈپ ئالغان.
گېزىتتە خەۋەر قىلىنىشىچە، بۇ يەردە مو بېشىغا توغرا كېلىدىغان پاختا ھوسۇلى 300 كىلوگىرامدىن 400 كىلوگىرامغا ئۆرلىگەن، 200 دىن ئارتۇق ئىشچىنىڭ يىللىق كىرىمى «10 مىڭ يۈەندىن ئارتۇق» ئاشقان ھەمدە كەنت كوللېكتىپىغا 250 مىڭ يۈەن كىرىم قىلىنغان. خەۋەردە يەنە بىر ئۇيغۇر دېھقاننىڭ كىرىمى نەقىل كەلتۈرۈلۈش بىلەن بىللە، تۇەن-ليەن (يېزا-كەنت دەرىجىلىك بىڭتۇەن ئورنى) پارتىيە ياچېيكا سېكرىتارى ياڭ شىڭئەننىڭ بۇ كۆۋرۈكنى «ئىقتىسادىي ھەمكارلىق ۋە دوستلۇقنىڭ سىمۋولى» دەپ ئاتىغانلىقى قوشۇمچە قىلىنغان.
بۇ مەخسۇس خەۋەردە كوپىراتىپنىڭ ئاھالىلەرگە يېرى ئۈچۈن قانچىلىك ئىجارە ھەققى ياكى پايدا ئايرىپ بېرىدىغانلىقى ۋە ياكى بىرەر كىشىنىڭ بۇنىڭغا قوشۇلۇشنى رەت قىلغان-قىلمىغانلىقى تىلغا ئېلىنمىغان.
(«خىتاي شىنجاڭ» تورى ئارقىلىق «شىنجاڭ گېزىتى»، 6-نويابىر)

دىققەتتە

6-نويابىر، ئۈرۈمچى: 11-نۆۋەتلىك ئاپتونوم رايونلۇق پارتكومنىڭ 2-ئومۇمىي يىغىننىڭ ئاخبارات باياناتى ئېلان قىلىنىشى كۈتۈلمەكتە. («شىنجاڭ گېزىتى»، 6-نويابىر)

6- نويابىردىن 8-نويابىرغىچە، ئۈرۈمچى: 20-نۆۋەتلىك شىنجاڭ قىشلىق ساياھەت سودا يەرمەنكىسى شىنجاڭ خەلقئارا كۆرگەزمە مەركىزىدە ئۆتكۈزۈلىدۇ. («شىنجاڭ ئېلانى» ۋېيبو ھېساباتى، 31-ئۆكتەبىر)

9-نويابىر، جەنۋە، چۈشتىن كېيىن 2:30 دىن 6 گىچە:
نويابىر، بېرلىن، چۈشتىن كېيىن 4 تىن 6 گىچە: تەيبېي ۋەكىللەر ئورنىدا دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ دۆلەت ھالقىغان باستۇرۇش توغرىسىدىكى يۇمىلاق ئۈستەل يىغىنى. (بېرلىن ئەركىنلىك ھەپتىلىكى؛ گېرمانىيە دۆلەت ھالقىغان باستۇرۇشقا قارشى تۇرۇش ئىتتىپاقى، 27-ئۆكتەبىر)

12-نويابىر، بېرلىن، چۈشتىن كېيىن سائەت 4:00 تىن 6:00 گىچە: دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ چېگرا ھالقىغان باستۇرۇش تېمىسىدىكى يۇمىلاق ئۈستەل يىغىنى تەيبېي ۋەكىللەر ئورنىدا ئۆتكۈزۈلىدۇ. (بېرلىن ئەركىنلىك ھەپتىلىكى؛ گېرمانىيەدىكى چېگرا ھالقىغان باستۇرۇشقا قارشى تۇرۇش ئىتتىپاقى، 27-ئۆكتەبىر)

16-نويابىر، لوپ، بېيجىڭ ۋاقتى ئەتىگەن سائەت 11:00: ناھىيەلىك مائارىپ ئىدارىسىنىڭ توققۇز ئوتتۇرا مەكتەپتە ئۇقتۇرۇشتا «رۇنشىن (ئايجامال)» ئىش يېرى دەپ ئاتالغان ئورۇنلارنى قۇرۇش ھەمدە خوتەن كانچىلىق تېخنىك ئىنستىتۇتىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان 13 مەكتەپتە ئۇلارنىڭ پائالىيىتىنى قوللاشقا ئاجراتقان 1 مىليون 161 مىڭ يۈەنلىك خېرىدار چاقىرىش تۈرىنىڭ خېرىدار قوبۇل قىلىش ۋاقتى ئاخىرلىشىدۇ. مەزكۇر ئۇقتۇرۇشتا بۇ ئىشخانىلارنىڭ قۇرۇلۇش مەقسىتى تىلغا ئېلىنمىغان.
(خوتەن ئاممىۋى بايلىق سودا تورى، 5-نويابىر)

24-نويابىر يەكەن شەھىرى ناھىيەلىك پارتكوم تەشۋىقات بۆلۈمىنىڭ 3 مىليون 610 مىڭ يۈەنلىك «يېڭى دەۋر مەدەنىيەت ئەمەلىيىتى» پونكىتى ئۈسكۈنىلىرى خېرىدار چاقىرىش تۈرى ئاخىرلىشىدۇ. (جۇڭگو ھۆكۈمەت سېتىۋېلىش تورى، 31-ئۆكتەبىر)

25-نويابىر: ئاپتونوم رايونلۇق پارتكومنىڭ تەكشۈرۈپ تۈزىتىش دوكلاتىغا قارىتا ئاممىدىن پىكىر ئېلىش ۋاقتى ئاخىرلىشىدۇ.(«شىنجاڭ گېزىتى»، 6-نويابىر)

9-دىن 13-دېكابىرغىچە، ئالتاي: 2026-يىللىق شىنجاڭ «قىزغىن قار بايرىمى» ئۆتكۈزۈلىدۇ. («شىنجاڭ ئېلانى» ۋېيبو ھېساباتى، 31-ئۆكتەبىر)

«رادار» سەھىپىسىنى «كۆزەت» تەھرىرلىرى مەخسۇس رەتلەپ چىققان بولۇپ، مەزمۇنلارغا «كۆزەت» نىڭ ئۆز خەۋەرلىرى، ئاممىۋى ھۆججەتلەر ۋە باشقا تاراتقۇلارنىڭ خەۋەرلىرى ئاساس قىلىنغان ھەمدە ھەر بىر تارماق خەۋەرنىڭ مەنبەسى ئېنىق كۆرسىتىلگەن. «كۆزەت» ئەسلىدىكى ئارخىپ ياكى ھۆججەتلەرنى بىۋاسىتە كۆرگەن ئەھۋالدا، خەۋەردە بۇ نۇقتا ئېنىق ئەسكەرتىلىدۇ؛ ئوتتۇرىغا قويۇلغان مەلۇم بىر دەۋانى دەلىللەش ئىمكانىيىتى بولمىغان ئەھۋالدىمۇ، بۇ ھەقتە ئېنىق ئىزاھات بېرىلىدۇ. ھۆكۈمەتلەر، شىركەتلەر ۋە ھوقۇق قوغداش تەشكىلاتلىرىنىڭ سۆزلىرى پاكىت سۈپىتىدە ئەمەس، بەلكى پەقەتلا بايانات سۈپىتىدە خەۋەر قىلىنىدۇ. يەر-جايلارنىڭ ئۇيغۇرچە نامى ئالدىدا، رەسمىي خىتايچە نامى بولسا تىرناق ئىچىدە كۆرسىتىلىدۇ. مەزكۇر سەھىپە خىزمەت كۈنلىرى (دۈشەنبىدىن جۈمەگىچە) ئامېرىكا شەرقىي رايون ۋاقتى ئەتىگەن سائەت 10:00 دا ئېلان قىلىنىدۇ. تەھرىرلەش ئۆلچىمى ۋە تۈزىتىشلەر: kozet.org/editorial-standards.

مەنبەلەر

NHRC weekly briefing No. 37/2569, item 3 (National Human Rights Commission of Thailand, November 5) https://www.nhrc.or.th/th/south/nhrc-southern-region-news/18907
Radar, Nov. 5 (Közet, November 5) https://kozet.org/radar-2026-11-05/
Prosecutors file bribery charges against Ma Xingrui (Xinhua, November 5) https://www.news.cn/20261105/71f77f728ca44330b92c195159495f69/c.html
Standing committee decides to convene the second plenum of the 11th regional party committee (Xinjiang Daily, November 6, A01) https://xjrb.ts.cn/xjrb/20261106/264907.html
Regional party committee report on rectification following the 20th Central Committee’s inspection (Xinjiang Daily, November 6, A01) https://xjrb.ts.cn/xjrb/20261106/264909.html
Regional government executive meeting on northern Tengri Tagh air pollution (Xinjiang Daily, November 6, A01) https://xjrb.ts.cn/xjrb/20261106/264913.html
Magnitude 4.8 earthquake in Hekang county, Hotan prefecture (Xinjiang Seismological Bureau, November 6) https://www.xjdzj.gov.cn/quakeproof/20261106/1303165899691261952.html
Hekang county 4.8 earthquake: transport, power and communications normal (CCTV via Beijing News, November 6) https://www.bjnews.com.cn/detail/1793920546129165.html
WUC welcomes Catalonia Parliament’s resolution (World Uyghur Congress, November 3) https://www.uyghurcongress.org/en/press-release-wuc-welcomes-catalonia-parliaments-resolution-condemning-chinas-systematic-persecution-of-uyghurs/
Radar, Nov. 3 (Közet, November 3) https://kozet.org/radar-2026-11-03/
“Youth Dialogue at the Foot of Tengri Tagh” forum held (Xinjiang Daily via China Xinjiang, November 6) https://www.chinaxinjiang.cn/2026/11/06/55244b7cb28946788cdc34a7932a8700.html
Youth exchange program opens (China University of Petroleum (Beijing) Karamay campus, November 5) https://www.cupk.edu.cn/c/2026-11-05/539614.shtml
The bridge opened, hearts drew closer (Xinjiang Daily via China Xinjiang, November 6) https://www.chinaxinjiang.cn/2026/11/06/3da7ab0e16d74b10a30232b8fe9ac07b.html
2026 “Forging a Shared Community” publicity campaign launches in Xinjiang (Xinhua, November 1) https://www1.xinhuanet.com/politics/20261101/301d62e1e8004111b1d5e58ff8d93d35/c.html
Xinjiang to issue 13.27 million yuan in tourism vouchers (Xinjiang Release on Weibo, October 31) https://weibo.com/2/detail/5360059752383658
UPR Working Group 53rd session timetable (UPR Info) https://upr-info.org/sites/default/files/general-document/2025-12/timetable_upr_53.pdf
Uyghur Rights Beyond China’s Borders (Berlin Freedom Week, November 12 program) https://berlin-freedom-week.com/en/event/uyghur-rights-beyond-chinas-borders-transnational-repression-shadow-ethnic-unity-law
WUC roundtable announcement (Coalition Against Transnational Repression in Germany, October 27) https://stop-transnational-repression.de/2026/10/27/the-world-uyghur-congress-a-member-of-the-coalition-against-transnational-repression-in-germany-will-host-in-cooperation-with-partner-organizations-a-roundtable-discussion-entitled-uyghur/
2026 Lop county middle and high school “Runxin (Ayjamal)” workshop project, competitive consultation notice (Hotan public resources trading network, November 5) https://ggzy.ht.gov.cn/jyxx/001004/001004001/20261105/624e4617-2555-4d5a-8845-a3864d0ef8a9.html
Yarkent cultural project equipment tender notice (China Government Procurement Network, October 31) https://www.ccgp.gov.cn/cggg/dfgg/gkzb/202610/t20261031_27598034.htm