شى جىنپىڭ ۋاشىنگتون زىيارىتىنى تەيۋەن تەلىپى بىلەن ئاخىرلاشتۇردى، كىشىلىك ھوقۇقى مەسىلىسى ئاممىۋى باياناتلاردا تىلغا ئېلىنمىدى

جۈمە كۈنى خىتاي رەھبىرى شى جىنپىڭ ئۈچ كۈنلۈك دۆلەت ئىشلىرى زىيارىتىنى ئاخىرلاشتۇرۇپ ۋاشىنگتوندىن ئايرىلدى. بۇ زىيارەت شى جىنپىڭنىڭ بۇ يىل پىرېزىدېنت دونالد تىرامپ بىلەن يەنە ئىككى قېتىم كۆرۈشۈش ۋەدىسى بىلەن ئاخىرلاشتى. ئىككى تەرەپ يەنە سودا ئۇرۇشىنى توختىتىشىنى 2027-يىل 1-ئايغىچە ئۇزارتىشقا قوشۇلدى. شى جىنپىڭ ئامېرىكىنىڭ ئاتلانتا ھايۋاناتلار باغچىسىغا ئىككى چوڭ مۈشۈكئېيىق ئەۋەتىدىغانلىقىنى ئېلان قىلدى. «كۆزەت» كۆرۈپ چىققان ئاممىۋى باياناتلاردا، ھېچقايسى رەھبەر كىشىلىك ھوقۇقى مەسىلىسىنى، جۈملىدىن بېيجىڭنىڭ ئۇيغۇرلار ۋە تىبەتلەرگە بولغان مۇئامىلىسىنى ياكى ئۇنىڭ خوڭكوڭدىكى سىياسەتلىرىنى تىلغا ئالمىدى.

«ئامېرىكا بىرلەشمە ئاگېنتلىقى»نىڭ خەۋەر قىلىشىچە، ئىككى رەھبەر 9-ئاينىڭ 24-كۈنى 90 مىنۇت يېپىق ھالەتتە كۆرۈشكەن. خىتاي «شىنخۇا ئاگېنتلىقى»نىڭ بىلدۈرۈشىچە، شى جىنپىڭ ئامېرىكىنىڭ «تەيۋەن مۇستەقىللىقىگە قارشى تۇرۇشتىكى توغرا مەۋقەدە چىڭ تۇرۇشىنى» ئۈمىد قىلىدىغانلىقىنى ئېيتقان. ۋاشىنگتون يىللاردىن بۇيان تەيۋەن مۇستەقىللىقىنى قوللىماي كەلگەن بولۇپ، سۆھبەتلەردىن كېيىن ئامېرىكىنىڭ خىتايدا تۇرۇشلۇق باش ئەلچىسى دېۋىد پېردۇ (David Perdue) ئامېرىكا CNBC تېلېۋىزىيەسىگە بەرگەن باياناتىدا «تەيۋەن سىياسىتىدە ھېچقانداق ئۆزگىرىش يوقلۇقىنى» ۋە تىرامپنىڭ «بىر خىتاي» سىياسىتىگە سادىق ئىكەنلىكىنى بىلدۈرگەن. پېردۇ مۇنداق دېگەن: «بىز مەجبۇرلاشنى خالىمايمىز، مۇستەقىللىقنى قوللىمايمىز.» ئۇ يەنە تىرامپنىڭ شى جىنپىڭغا خىتاينىڭ ئىرانغا بېرىدىغان ھەر قانداق ياردىمىنىڭ «قوبۇل قىلغۇسىز ئىش» ئىكەنلىكىنى تەكىتلىگەنلىكىنى ئېيتقان. بۇ زىيارەتتىن نېمىگە ئېرىشكەنلىكى سورالغاندا، تىرامپ تەپسىلاتلارنى بەرمەستىن: «ھەممە نەرسىگە» دەپ جاۋاب بەرگەن.

مۇخبىرلار تىرامپتىن قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغان خوڭكوڭلۇق نەشرىياتچى جىمى لەي (Jimmy Lai)نىڭ دېلوسىنى ئوتتۇرىغا قويغان ياكى قويمىغانلىقىنى سورىغاندا، ئۇ جاۋاب بەرمىدى. «رېيتېر ئاگېنتلىقى»نىڭ خەۋەر قىلىشىچە، زىيارەتتىن بۇرۇن بىر ئامېرىكا ئەمەلدارى تىرامپنىڭ خىتايدا ناھەق قامالغان كىشىلەرنىڭ دېلولىرىنى ئوتتۇرىغا قويۇش ئېھتىماللىقى بارلىقىنى ئېيتقان ئىدى. «كۆزەت» ھەر ئىككى ھۆكۈمەتتىن ئۇنىڭ شۇنداق قىلغان ياكى قىلمىغانلىقى توغرىسىدا ھېچقانداق بايانات تاپالمىدى. 9-ئاينىڭ 23-كۈنى خىتاينىڭ ئامېرىكىدا تۇرۇشلۇق باش ئەلچىسى شيې فېڭ «خەلق گېزىتى» دە ماقالە ئېلان قىلىپ، «دېموكراتىيە ۋە كىشىلىك ھوقۇق»نىڭ بېيجىڭنىڭ «قىزىل سىزىقلىرى» ئىچىدە ئىكەنلىكىنى يازغان.

زىيارەت جەريانىدا تىبەتلەر، ئۇيغۇرلار، خوڭكوڭلۇقلار، تەيۋەنلىكلەر، فالۇنگوڭ مۇرىتلىرى ۋە خىتاي دېموكراتىيە گۇرۇپپىلىرى ئاقساراي بىلەن خىتاي باش ئەلچىخانىسى يېنىدا نامايىش ئۆتكۈزدى.

شى جىنپىڭ تىرامپنى 11-ئايدا شېنجېندا ئۆتكۈزۈلىدىغان APEC باشلىقلار يىغىنىغا تەكلىپ قىلغان. شى جىنپىڭ ئامېرىكىدىن كەتكەندىن كېيىن، تىرامپ ئۆزىنىڭ «ھەقىقىي تاراتقۇ» (Truth Social) تورىدا: «بۇ ئۇچرىشىش خىتاي بىلەن ئامېرىكا ئۈچۈن دوستلۇق، كۈچ-قۇدرەت ۋە مۇۋەپپەقىيەتكە تولغان ئۇچرىشىش بولدى» دەپ يازغان ھەمدە ئىككى تەرەپنىڭ 11-ئايدا خىتايدا ۋە 12-ئايدا ئامېرىكىنىڭ مايامى شەھىرىدە ئۆتكۈزۈلىدىغان G20 باشلىقلار يىغىنىدا يەنە كۆرۈشىدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن.